|
Rasional və irrasional
ifadələr
5. Çoxhədlilərin vuruqlara ayrılmasının
müxtəlif üsulları
- Ortaq vuruğun mötərizə xaricinə
çıxarlması
Mötərizə xaricinə əmsallardan çoxhəlinin
bütün əmsallarının mütləq qiymətlərinin
ən böyük ortaq bölənini, dəyişənlərdən
isə çoxhədlinin bütün hədlərindəki
eyni dəyişənlərin üstü ən kiçik
olan vuruğu çıxarmaq lazımdır.
- Hədlərin qruplaşdırılması
Çoxhədlilərin bütün xədləri
üçün ortaq vuruq olmadıqda, onları elə
qruplaşdırmaq olar ki, nəticədə çoxhədlinin
ortaq vuruqları müəyənləşir.
Məsələn, xy-zy-x+z-y+1=(xy-zy-y)-(x-z-1)=y(x-z-1)-(x-z-1)=(x-z-1)(y-1)
- Müxtəsər vurma eyniliklərinin tətbiq
edilməsi
Məlumdur ki, müxtəsər vurma eyniliklərinin
tətbiqi ilə bəzi ifadələrin cəmi
və fərqi hasil şəklində göstərilə
bilər.
Məhz bundan istifadə etməklə də çoxhədliləri
vuruqlara ayırmaq olar.
Məsələn, 4x2z2-(x2+z2-y2)2=(2xz)2-(x2+z2-y2)2=(2xz-x2-z2+y2)(2xz-x2+z2-y2)=(y2-(x2-2xz+z2))((x2+2xz+z2)-y2)=(y2-(x-z)2)((x+z)2-y2)=(y+x-z)(y-x+z)(x+z-y)(x+z+y)
|