ELEKTRODİNAMİKA

 2. Elektrik tutumu. Elektrik sahəsinin enerjisi

Qalınlığı naqillərin ölçülərinə nisbətən çox kiçik olan dielektrik qatı ilə bir – birindən ayrılmış iki naqildən ibarət sistemə kondensator deyilir. Bu naqillərə kondensatorun köynəkləri deyilir. Kondensator elektrik yükünü toplamaq xassəsinə malikdir. Kondensatorun köynəklərindən birindəki yükün mütləq qiymətinin köynəklər arasındakı potensiallar fərqinə olan nisbətinə kondensatorun elektrik tutumu deyilir:

BS – də tutumun vahidi faraddır, .

Kondensatorun elektrik tutumu onun həndəsi forma və ölçülərindən asılıdır. Müstəvi kondensatorun tutumu onun bir lövhəsinin sahəsi ilə düz, lövhələr arasındakı məsafə ilə tərs mütənasibdir:

.

Müstəvi kondensatorun bir lövhəsinin yükü

.

Müsbət kondensatorun lövhələri arasındakı gərginlik

.

Müstəvi kondensatorun lövhələri arasında elektrik sahəsinin intensivliyinin modulu

.

Paralel birləşdirilmiş kondensatorlar batareyasının ümumi elektrik tutumu ayrı – ayrı kondensatorların elektrik tutumlarının cəminə bərabərdir:

.

Kondensatorların elektrik tutumları eyni olduqda ümümi eueum

burada – paralel birləşdirilmiş kondensatorların ümumi sayıdır.

Ardıcıl birldəşdirilmiş kondensatorlar batareyasının elektrik tutumunun tərs qiyməti, ayrı – ayrı kondensatorların elektrik tutumlarının tərs qiymətlərinin cəminə bərabərdir:

Ardıcıl birləşdirilmiş iki kondensatorun elektrik tutumu

və ya

Eyni tutuma malik kondensatorlar ardıcıl birləşdirildikdə onun ümumi tutumu

,

burada – ardıcıl birləşdirilmiş kondensatorların ümumi sayıdır.

Yüklənmiş kondensatorun enerjisi

Sabit gərginlik mənbəyinə qoşulmuş müstəvi kondensatorun enerjisi

Yükləndikdən sonra mənbədən ayrılmış müstəvi kondensatorun enerjisi

Müstəvi kondensatorun elektrik sahəsinin enerjisi

Elektrik sahəsinin enerji sıxlığı

BS – də enerji sıxlığının vahidi C/m3-dır.