|
ELEKTRODİNAMİKA
2. Elektrik tutumu. Elektrik sahəsinin enerjisi
Qalınlığı naqillərin ölçülərinə
nisbətən çox kiçik olan dielektrik qatı
ilə bir – birindən ayrılmış iki naqildən
ibarət sistemə kondensator deyilir. Bu naqillərə
kondensatorun köynəkləri deyilir. Kondensator
elektrik yükünü toplamaq xassəsinə malikdir.
Kondensatorun köynəklərindən birindəki
yükün mütləq qiymətinin köynəklər
arasındakı potensiallar fərqinə olan nisbətinə
kondensatorun elektrik tutumu
deyilir:
BS – də tutumun vahidi faraddır, .
Kondensatorun elektrik tutumu onun həndəsi forma və
ölçülərindən asılıdır. Müstəvi
kondensatorun tutumu onun bir lövhəsinin sahəsi ilə
düz, lövhələr arasındakı məsafə
ilə tərs mütənasibdir:
.
Müstəvi kondensatorun bir lövhəsinin yükü
.
Müsbət kondensatorun lövhələri arasındakı
gərginlik
.
Müstəvi kondensatorun lövhələri arasında
elektrik sahəsinin intensivliyinin modulu
.
Paralel birləşdirilmiş kondensatorlar batareyasının
ümumi elektrik tutumu ayrı – ayrı kondensatorların
elektrik tutumlarının cəminə bərabərdir:
.
Kondensatorların elektrik tutumları eyni olduqda
ümümi eueum

burada
– paralel birləşdirilmiş kondensatorların ümumi
sayıdır.
Ardıcıl birldəşdirilmiş kondensatorlar
batareyasının elektrik tutumunun tərs qiyməti,
ayrı – ayrı kondensatorların elektrik tutumlarının
tərs qiymətlərinin cəminə bərabərdir:

Ardıcıl birləşdirilmiş iki kondensatorun
elektrik tutumu
və
ya 
Eyni tutuma malik kondensatorlar
ardıcıl birləşdirildikdə onun ümumi
tutumu
,
burada
– ardıcıl birləşdirilmiş kondensatorların
ümumi sayıdır.
Yüklənmiş kondensatorun enerjisi

Sabit gərginlik mənbəyinə qoşulmuş
müstəvi
kondensatorun enerjisi

Yükləndikdən sonra mənbədən ayrılmış
müstəvi
kondensatorun enerjisi

Müstəvi kondensatorun elektrik sahəsinin enerjisi

Elektrik sahəsinin enerji sıxlığı

BS – də enerji sıxlığının vahidi
C/m3-dır.
|